128 milyar dolar sorusunu kim, nasıl yanıtladı?

Gündeme damga vuran, “128 milyar dolar nerede?” tartışması için son açıklama Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan'dan geldi. Peki 128 milyar dolar için bugüne kadar kim ne dedi?

22:25:13 | 2021-04-19

“Merkez Bankası rezervlerindeki 128 milyar dolar nerede?” sorusu ülke gündemine damga vururken son açıklama Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan'dan geldi. Elvan iktidar kanadından daha önce gelen açıklamalardan farklı olarak, “Yöntemi eleştirebilirsiniz” dedi ama “kimseyi yolsuzlukla suçlayamazsınız” diyerek Merkez Bankası rezervlerinde yer alan 128 milyar doların ne olduğuna ilişkin yeni açıklamalar yaptı.

118
128 milyar dolar sorusunu kim, nasıl yanıtladı? - Sayfa 2

ELVAN: YÖNTEMİ ELEŞTİREBİLİRSİNİZ AMA YOLSUZLUK YOK

Merkez Bankası Başkanı Naci Ağbal'ın görevden alınması sürecinde ortaya atılan ve muhalefet partilerinin sık sık gündeme getirdiği konuyla ilgili olarak Elvan şunları söyledi: “Merkez olağanüstü bir durumla karşılaştığında doğrudan alım veya satım müdahalesi yapabiliyor. 15 gün sonra  ne kadar alım ve satım yaptığını kamuoyuyla paylaşıyor. Hazine hesapları üzerinden döviz alım ve satım işlemi Merkez Bankası tarafından gerçekleştirilmiştir, Burada MB'nin bir banka aracılığıyla bu alım ve satım işlemlerinin elektronik işlem platformlarında gerçekleştiğini görüyoruz. Platformalarda işlem yapan taraflar birbirlerini bilmiyor. MB günlük bilançosunda da bu hareketleri rahat bir şekilde görebiliyorsunuz. Bunun örnekleri başka ülkelerde de var, biz de Kasım'dan bu yana böyle bir döviz alım satım işlemini gerçekleştirmedik. Yöntemi eleştirebilirsiniz ama kimseyi yolsuzlukla suçlayamazsınız.”

218
128 milyar dolar sorusunu kim, nasıl yanıtladı? - Sayfa 3

Uluslararası haber ajansları, eski Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak'ın istifasına giden süreçte döviz rezervlerindeki düşüşün etkili olduğunu öne sürmüştü. Reuters haber ajansı, geçen aylarda yayımladığı bir haberde, Albayrak'ın istifa ettiği dönemde Merkez Bankası Başkanlığı görevine getirilen Naci Ağbal'ın Mart ortasında görevden alınmasında rezervlerde yaklaşık 130 milyar dolarlık kayba neden olan döviz satışlarıyla ilgili inceleme başlatmasının rol oynadığını iddia etmişti.

318
128 milyar dolar sorusunu kim, nasıl yanıtladı? - Sayfa 4

ERDOĞAN: FİNANSAL DALGALANMA İLE MÜCADELEDE KULLANILDI

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, CHP lideri Kılıçdaroğlu'nun Merkez Bankası'nın döviz rezervi hakkındaki "128 milyar doları ne yaptın, kime verdin?" sorusuna 27 Şubat'ta AK Parti Grup Toplantısında verdiği yanıtta: “Salgın bahanesiyle yeni bir finansal dalgalanma oluşturmak isteyenlere, elimizdeki tüm araçları kullanarak fırsat vermedik. Kılıçdaroğlu'nun sürekli sorduğu dövizlerin önemli bir bölümü işte bu mücadelede kullanılmıştır” yanıtını vermişti.

418
128 milyar dolar sorusunu kim, nasıl yanıtladı? - Sayfa 5

CANİKLİ: VATANDAŞIN EVİNDE...

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Nurettin Canikli, muhalefetin Merkez Bankası kasasındaki 128 milyar dolara yönelik açıklamalarına ilişkin 14 Nisan'da yaptığı yazılı açıklamada, “128 milyarı kime sattınız? Düşük fiyattan mı sattınız? gibi ifadelerle ekonomide kaotik bir ortamın oluşturulmaya çalışıldığını” savunarak, “128 milyar doların tamamının ödemelerin finansmanında kullanıldığını”, “128 milyar doların 36 milyar doları ile altın ithal edildiğini” ve “Bu altınların, yatırım aracı olarak Türk halkının evinde olduğunu” savunmuştu.

518
128 milyar dolar sorusunu kim, nasıl yanıtladı? - Sayfa 6

KAVCIOĞLU: KAYIP YOK

Merkez Bankası'nın yeni Başkanı Şahap Kavcıoğlu ise konuyla ilgili olarak geçen hafta yaptığı açıklamada 128 milyar dolar tutarındaki rezervin akıbetine ilişkin olarak, "Bilanço varlık yükümlülük denkliği açısından bakıldığında, ortada kaybolmuş bir varlıktan bahsetmek mümkün değildir" demişti. Kavcıoğlu, söz konusu döviz işlemlerinin, işlem platformları üzerinden o günkü piyasa koşulları ve fiyatları çerçevesinde gerçekleştirildiğini belirtmişti.

618
128 milyar dolar sorusunu kim, nasıl yanıtladı? - Sayfa 7

TURAN: CEVAP ÇOK DEFA NET VERİLDİ

AK Parti Grup Başkan Vekili Bülent Turan da geçen hafta gazetecilere yaptığı açıklamada, “sorunun cevabının şimdiye kadar çok defa net olarak verildiğini” belirterek, “Siyasette ne seviye ne de nezaket bıraktılar. Tartışmalar, eylemler, afişler bunun göstergesi. Dün Menderes’e ‘Yurt dışına 12 uçak dolusu altın kaçırıyor’ diyen anlayışın aynısı bugün bize bu ithamlarda bulunuyor. Ortada belge, bilgi yok. Sadece ajans çalışması şeklinde ortaya koyulan bir iddia var. Bu iddia dün yokken bir anda üç parti aynı anda söylüyorsa bu, başka bir hesabın, başka bir ‘Başlayın’ talimatının gereğidir” demişti.

718
128 milyar dolar sorusunu kim, nasıl yanıtladı? - Sayfa 8

MAHİR ÜNAL'IN SİLDİĞİ MESAJ

AK Parti'nin bir diğer Grup Başkanvekili Mahir Ünal ise 16 Nisan günü yaptığı bir sosyal medya paylaşımında, 128 milyar doları TL’ye çevirip açıklamaya çalıştı ancak daha sonra mesajını sildi. Ünal daha sonra sildiği ilk mesajında Sosyal Koruma Kalkanı adı altında 60 milyar Türk Lirası'ndan fazla sosyal yardım yapıldığını açıklayarak, "İnsanı yaşat ki devlet yaşasın. '128 milyar TL nerede?' diye soranlara gelsin" ifadesini kullandı.

818
128 milyar dolar sorusunu kim, nasıl yanıtladı? - Sayfa 9

Ancak daha sonra paylaştığı Tweet'i silen Mahir Ünal, "128 milyar TL nerede? diye soranlara gelsin" cümlesini çıkararak yeni bir paylaşımda bulundu.

918
128 milyar dolar sorusunu kim, nasıl yanıtladı? - Sayfa 10

GÜRSES: BİR DAHA BU REZERV BİRİKİMİNE ULAŞILAMAZ

Sosyal medyada “Kanunsuz suç uydurduğunuz sürece vatandaş döviz ve altına koşmaya devam eder, ama bu defa eritecek bir 128 milyar dolar yok...” mesajını paylaşan ve bugün Cumhuriyet gazetesinde İpek Özbey'in sorularını yanıtlayan Ekonomist Uğur Gürses ise “Merkez Bankası’nın bir daha böyle bir birikime ulaşma şansı var mı?” sorusuna şu yanıtı verdi: “Yok, çünkü mevcut döviz rezervi bir şekilde eritildi. O eriyenin yerine borç alınarak ikame edildi. 128 milyar dolar hesabı bu şekilde yapılıyor. Merkez Bankası’nın kabaca 100 milyar rezervinin olduğu zaman basitleştirerek söylüyorum, 50 milyar dolar civarında bir borcu vardı. Yani 50 milyar dolar fazlası vardı. Sonra Mart 2019’da döviz satışları başlayınca ve dövizler eksildikçe yerine borç alınarak konuldu. Dışarıdan bakanlar açısından döviz rezervi eksilmiyor gibi görüldü.

1018
128 milyar dolar sorusunu kim, nasıl yanıtladı? - Sayfa 11

Ama biz hesaplıyorduk ki borçlar artıyordu, bu swap’ların gizlenmesinin temel sebebi bu. Bizim ne kadar borçlandığımız görülmesin, ne kadar dövizi açığa sattığımız anlaşılmasın diye... Öyle bir noktaya geldik ki bugün itibarıyla Merkez Bankası’nın net döviz rezervi eksi 60 milyar dolar... Kabaca 20-25 milyar dolarlık bir döviz girişi de harcandığı için görmüyoruz stoklarda. Buradan hareketle ilave bir borç alınabilir mi, hiç sanmıyorum. Bütün imkânlar kullanıldı, bütün o makyaj malzemeleri kullanıldı. Kralın çıplak olduğu bir noktaya gelindi. Türk tipi dev bir başkanlık rejimine geçtikten sonra kurumların ve kuralların, kuvvetler ayrılığının çöktüğü, kontrol mekanizmalarının olmadığı koşulda gelinen yer burası.”

1118
128 milyar dolar sorusunu kim, nasıl yanıtladı? - Sayfa 12

'ÇARÇUR EDİLDİ İFADESİNİ İLK SIRAYA KOYARIM'

Gürses, “Rezervler peşkeş mi çekildi, çarçur mu edildi? Hangisi doğru?” sorusuna da şu yanıtı verdi: “Çarçur edildi ifadesini birinci sıraya, peşkeş çekildi cümlesini ikinci sıraya koyarım, çünkü bilmiyoruz. Bunu bize açıklarlarsa peşkeş çekilip çekilmediğini anlayabiliriz. Türkiye’de hiçbir kurumda bu olmadı. Bunu savunan Nurettin Canikli gibi isimler teftiş kurullarından gelme isimler. Geçmişte çalıştıkları Maliye ya da Halk Bankası’nda herhangi bir yetkili ihalesiz biçimde bir konutu dahi sattığında, bizzat müfettiş olarak onlar hesap soruyordu. Şimdi siyaset tarafına geçince bu kaybolmuyor. Merkez Bankası’nın döviz satışının yöntemleri var ve bu şeffaf bir biçimde yapılıyor. Merkez Bankası döviz sattıktan sonra 15 gün içinde açıklamak zorunda. Bütün bunlar örtülendi. O yüzden bu, bir ekonomi politikası hatasından öte sistemin getirdiği bir şey.”

1218
128 milyar dolar sorusunu kim, nasıl yanıtladı? - Sayfa 13

EĞİLMEZ: MERKEZ BANKASI DÖVİZ YÖNETİMİ GÖREVİNİ NİÇİN HAZİNE'YE BIRAKTI?

Ekonomist Mahfi Eğilmez ise bugün kendi internet sitesinde yazdığı Rezervlere Ne Oldu?” başlıklı yazısının bir bölümünde şunları ifade etti: 2019 sonunda TCMB’nin swaplar hariç net rezervleri 18,4 milyar dolardı. 2020 sonu itibarıyla bu tutar eksi 58,4 milyar, 9 Nisan 2021 itibarıyla da eksi 60,6 milyar dolardır. Demek ki TCMB’nin rezervi kalmadığı gibi emaneten kendisinde bulunan rezervleri tamamlaması için bugün itibarıyla 60,4 milyar dolar bulması gerekiyor. Son 15 ayda rezerv kaybı (artı 18,4 milyar dolardan eksi 60,6 milyar dolara inişle) 79 milyar dolar olmuş. 2021 yılsonunda eksi 58,4 milyar dolar olan rezervler 9 Nisan 2021’de eksi 60,6 milyar dolar olduğuna göre rezervlerdeki azalma 2021 yılında durmamış, artmaya devam etmiş görünüyor.

1318
128 milyar dolar sorusunu kim, nasıl yanıtladı? - Sayfa 14

Buna ek olarak TCMB Başkanının yaptığı açıklamadan iki kurum arasında 2019 yılında yapılan (ve bu açıklamaya kadar kamuoyuna duyurulmamış olan) bir protokolle TCMB’nin Hazine’ye döviz sattığı, Hazine’nin de bu dövizleri kamu bankaları aracılığıyla kurun yükselmesini önlemek amacıyla piyasaya verdiği ortaya çıkmış bulunuyor. Bunları da hesaba katınca kamuoyunda konuşulan 128 milyar dolarlık tutara ulaşılıyor. Burada sorulması gereken soru TCMB’nin döviz yönetimi konusundaki görevini Hazine’ye niçin ve nasıl bıraktığı meselesidir.

1418
128 milyar dolar sorusunu kim, nasıl yanıtladı? - Sayfa 15

Eğilmez yazısını şöyle bitirdi: “Rezervler, faizi indirerek enflasyonu düşürme teorisi uğruna kullanılmış, hedeflenenin tam tersine riskler de kurlar da faizler de yükselmiş bulunuyor. İşin bir başka olumsuz yanı da heba edilen rezervlerin yerine konmasının uzun yıllar alacak olması. Önümüzdeki dönemde de irrasyonel yaklaşımlarımızın faturasını ödemeye devam edeceğiz.”

1518
128 milyar dolar sorusunu kim, nasıl yanıtladı? - Sayfa 16

SOYDAN: İLERİDE KAYITLAR İNCELENDİĞİNDE ORTAYA ÇIKACAK

T24 ekonomi yazarı Barış Soydan ise bugün yayınlanan, “128 milyar doların perde arkası” başlıklı yazısında Kavcıoğlu'nun, "Söz konusu döviz işlemleri, işlem platformları üzerinden, o günkü piyasa koşulları ve fiyatları çerçevesinde gerçekleştirilmiştir" açıklamasını hatırlatarak, “Ne protokolü bu? Hangi platformlar bunlar? Ve diğer sorular: Rezervler kime satıldı? 'Adrese teslim' satış oldu mu?” sorularını yöneltti. Soydan'ın yazısından bir bölüm şöyle:

“Söz konusu protokollerin temel amacı, Merkez Bankası'nın, Hazine'nin yurtdışı ödemeleri başta olmak üzere bankacılık işlemlerindeki rolünü belirlemekti. Alım satım işlemlerine dair hukuki bir çerçeve oluşturuyor ve kuralları koyuyordu. 2017 yılında dönemin Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya, bu protokolün iptali için çabaladı ama başarılı olamadı.

1618

Rezervler bu protokol aracılığıyla kamu bankalarına transfer edildikten sonra döviz piyasalarında Reuters ve Bloomberg gibi terminallerden, klasik döviz işlemleri nasıl gerçekleştiriliyorsa, öyle satıldı. Bu platformlarda tüm dünyadan talepler (alış satış kotasyonları) saniyeden kısa süre karşılaşıp eşleşiyor. Satışlar piyasalarda o anda geçen "bid/ask" taleplerinin karşılaştığı işlemler olarak gerçekleşti. Bu satışları Ziraat Bankası ve diğer kamu bankaları yaptı. İleride kayıtlar incelendiğinde döviz alanların muhtemelen çok bilindik küresel bankalar ile yerli bankalar olduğu ortaya çıkacak...”

1718
128 milyar dolar sorusunu kim, nasıl yanıtladı? - Sayfa 18

ADRESE TESLİM SATIŞ OLDU MU?

Soydan, “Adrese teslim satış oldu mu?” sorusuna yanıt olarak da şunları yazdı: “128 milyar doların bir kısmı piyasa dışında, adrese özel yöntemlerle satılmış olamaz mı? Kaynaklarım bunun birkaç nedenle zor olduğunu belirtiyor. Birincisi, tüm bankaların kullandığı platform ve terminaller dışında işlem yapabilmek için müşteri ile veya bir aracı ile anlaşmak gerekiyordu. Bu, Hazine tarafında çeşitli kademelerde imza ve onaylar gerektiren bir işlemdi. Kaynaklarım, kimsenin bu riski kolay kolay almak istemeyeceği belirterek, "Çok düşük ihtimalle bir yol bulmuş olunsa bile tutarlar çok yüksek olamaz" diyor...”

data-ad-client="ca-pub-8630624320449895">




ETİKET :   İstanbul Esenler Esenler Belediyesi Esenler Kaymakamlığı CHP İYİ PARTİ Sadet Partisi

Tümü