ŞEHİR VE KENT ÜZERİNE

8 Kasım Dünya Şehircilik Günü yine kutlandı. Bu kutlamalarda yine şehre en çok tahrip edenler en çok konuştu…

23:23:11 | 2021-11-09
ALİ CANTÜRK
ALİ CANTÜRK      canturkali52@gmail.com

Dünyada 1949 yılından beri ülkemizde 1976 yılından beri her yıl 8 Kasım günü, Dünya Şehircilik günü olarak kutlanmaktadır. 8 Kasım Dünya Şehircilik günü sembolik bir anlam taşıyan, yaşanabilir bir toplum oluşturmak için şehirciliğin önemini anımsatan ve öne çıkarmaya yardım eden bir gün olmasını bekledik beklemeye devam edeceğiz.

Şehir kelimesi Latincede “Civization” kelimesinden türemiştir ve Türkçe ’ye de sivil olarak geçmiştir. Latince kökenli civitas kelimesi Anglo sakson dillerine “City” olarak geçmiştir. Citizen yani şehirli sivil olan anlamında kullanılmaktadır.

Orta Asya’da Çağatay lehçesinde nüfusu kalabalık olan köylere “Kent ”adı verilmekteydi. Kent kelimesi Öztürk’çe bir kelimedir. Ancak şehir anlamında kırsal fonksiyonların dışında faaliyetin hâkim ve yaygın olduğu bir yerleşme için kullanılmaz. Daha çok köy ile şehir arasındaki bir geçiş yerleşmesi için bu ifade kullanılmaktaydı. Köyün büyüğü, şehrin küçüğü anlamında yani bugün bizim “kasaba” olarak tanımladığımız yerleşme için kullanılıyordu.

Şehir kelimesi Türkçe ‘ye  Farsça’ dan geçmiştir. Şehrin Arapçası ise “Medeni-uygar” dır ve Medine’de bu kelimeden türemiştir.

Sanayileşme öncesi kentleşme; tarımın ilerlemesi ve elde edilen üründe artış olmasının etkisindedir. Sanayileşmenin başlamasıyla kentleşme başka unsurların etkisinde kalarak gelişmiştir. Sanayileşme ve kentleşmenin birbirlerine karşılıklı olarak etkiledikleri kabul edilir.

Sanayileşme sonrası kentleşmeyi; gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler ayrımı yaparak incelemek gerekir. Gelişmiş olan ülkeler ekonomik gelişmelerini, tarım ekonomisinden sanayi ekonomisine ve daha sonrada hizmet ekonomisine geçerek sürdürmüşlerdir. Buna rağmen gelişmekte olan ülkelerin ekonomik gelişmelerinde tarım ekonomisin den, doğrudan hizmet ekonomisine geçiş vardır.

KLASİK KENTLEŞME SEBEBLERİ: 1-Tarım tekniklerinin gelişmesi, 2-Çalışma imkânları, 3-Ulaşım tekniklerinin gelişmesi, 4-Coğrafi sebepler, 5-Hukuki ve siyasi sebepler, 6-Göç etme eğilimi

ÇAĞDAŞ KENTLEŞME SEBEPLERİ: 1-Ekonomik işbirliği toplulukları, 2-Yabancı işçiler, 3-Kitle ulaşım imkânlarının artışı.

Polisten Netropolise doğru giden tanıma dayalı ama ruhtan uzak şehirler, insana mutluluk vermemektedir. Akıllı telefon taşıdığı için akıllı şehir kuracağını zanneden anlayış teknik ve teknoloji farkını bile bilmeden medeniyet değerlerinden uzak şehirler kurmakta, kurduklarından kendileri de memnun olmamaktadır.

Teknoloji ahlakı ile gelir ve teknoloji sermayesiz olmaz. Sermaye var ise kapitalizm vardır. Kapitalizmin olduğu yerde hırs ve yolsuzluk kaçınılmaz olur!

Paul Virilio, modern seküler kentlerin “ölü mezarlıkları andırdığını” söylerken hiç de yabana atılmaması gereken bir tespitte bulunur. Sekülerleşmenin ürünü kentleşme, şehri öldürdü çünkü sadece şehri değil; insanı da.

Modernleşme ile tarım köleliği, sanayi köleliği derken kent köleliği kavramının içinde yoğrulup gitmekteyiz!

Buradaki yakıcı paradoksu görüyor olmalıyız: Modernleşme, doğuşunu kentlere borçlu aslında: Kentleşme olmasaydı, modernleşme de olamazdı. Modernleşme, kentlerle var oldu; ama şehri de, şehrin tabiî çocuğu olan insanı da yok etti.

Bunun öncelikli nedeni, kent'in bizim yaşadığımız derin bir tarihî tecrübenin ürünü olmaması: Kenti biz modernleşme serencamımızın bir sonucu olarak her şey gibi Batı'dan ithal ettik. O yüzden kent, Türkiye'de tutmadı; şehri de tuzla buz etti.

Peki, kent Batı'da tuttu mu? Tuttu ama insanı da yuttu bu arada. İnsansa kentte kendini de, kendi hakikatini de, hakikatin kendisini de unuttu tabiatıyla.

data-ad-client="ca-pub-8630624320449895">




ETİKET :   8 Kasım Dünya Şehircilik Günü

Tümü

-- Adversting 7 --

<script async src="//pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
<script>
(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({
google_ad_client: "ca-pub-8630624320449895",
enable_page_level_ads: true
});
</script>