• Eli kalem tutan hep eziyet gördü

    TürKiye, muhalif gazeteci, yazar, çizer, edebiyatçı için hep yasaklar, gözaltılar, tutuklamalar ülkesi oldu. ?Aydın avı` 15 Temmuz darbe girişiminin ardından ilan edilen OHAL ile tekrar hız kazandı. Cumhuriyet Kitap, 19. yüzyılın ortalarından bugüne bu baskılardan payını almış yazar, yayıncı ve gazetecilerin dökümünü çıkardı

    16:13:00 | 2016-07-10

    Eli kalem tutan hep eziyet gördü

    TürKiye, muhalif gazeteci, yazar, çizer, edebiyatçı için hep yasaklar, gözaltılar, tutuklamalar ülkesi oldu. ‘Aydın avı’ 15 Temmuz darbe girişiminin ardından ilan edilen OHAL ile tekrar hız kazandı. Cumhuriyet Kitap, 19. yüzyılın ortalarından bugüne bu baskılardan payını almış yazar, yayıncı ve gazetecilerin dökümünü çıkardı.

    Yasaklar, gözaltılar, tutuklamalar, uzun hapislikler, idamlar, bunlarla yetinmeyip öldürmeler devleti yönetenlerin neredeyse genlerine işlemiş. Bu eğilim, içinde bulunduğumuz zaman diliminde ülkemizi yöneten kadroda yeniden hortlamış görünüyor. Askeri darbe dönemlerini geride bırakan bir ‘gayret’ ile yazar, yayıncı ve gazeteciler gözaltına alınıyor, tutuklanıyor, hapsediliyorlar. Görevden almalar, işsizliğe, açlığa mahkûm etmeler de bu anlayışın tuzu biberi. Düşünce, sanat ve kültür baskı altına alınmaya çalışılıyor.

    Olağan ve olağanüstü durumlarda ilk dokunulanın yine yazar, yayıncı ve gazeteci olduğu gerçeği hiç değişmiyor. Aşağıda görüp okuyacağınız listede 19. yüzyılın ortalarından bu yana tutuklanmış, hapsedilmiş, öldürülmüş, sürgün edilmiş yazar, çevirmen, yayıncı, karikatürcü ve gazetecilerin bir dökümünü vermeye çalıştık. Listede, siyasi nedenlerle tutuklanmış ama yazar olan birçok insanın adına rastlayacaksınız. Biz onların yazar, yayıncı, gazeteci olduklarını biliyoruz ve listemizde o nedenle yer alıyorlar.

    Liste alfabetik sıraya göre düzenlenmiştir. Bu listenin bir hayli eksik olduğunun da farkındayız. Nedeni, şimdilerde olduğu gibi önceki yıllarda da konuyla ilgili haber ve yazıların basında fazla yer bulmaması. Özellikle 1915 olayları sırasındaki tehcir ve öldürümler üzerine birkaçı dışında neredeyse hiç yayın yok. Bu konudaki tartışma ve araştırmaların sürdüğünü de biliyoruz. Tehcir sırasında yaşamlarını yitiren yazar, yayıncı ve gazetecilerin adlarını ‘öldürülenler’ bölümünde göreceksiniz. Dökümdeki eksikliklerin, katkılarınızla azaltılabileceğini düşünüyoruz. Bazı yazarlarımızın adını birkaç bölümde görmek şaşırtıcı olmasın. Çünkü hem tutuklanmış, hapsedilmiş hem de kimileyin öldürülmüşler.

    Listeye, gözaltı ve işten çıkarılmalarla (özellikle son aylarda işten çıkarılan öğretmen ve akadamisyenlerin içinde önemli yazarlar da var) 1971 ve 1980 darbelerinin öncesinde ve sonrasında kapatılmış, toplatılmış siyasi yayın organlarının ve yayıncılarının başına gelenlerin tamamını dahil etmedik. Bunun ayrı bir çalışmanın konusu olduğunu ve yapılması gerektiğini de biliyoruz ve yapacağız. Siyasal iktidarlar artık yazarları, yayıncıları gazetecileri cezalandırmanın hiçbir işe yaramadığını görmeliler.

    Çünkü kitapların ve yazıların üzerinden o imzaları silemezler. Düşünceler yayımlanmış, insanlara ulaşmıştır ve geleceğe kalacaklardır. O yazarlar ülkelerinin ve dünyanın onurudurlar artık. Ama geçmişte ve gelecekte onları cezalandıranları kimse hatırlamıyor ve hatırlamayacaktır. Nâmık Kemal ve Nâzım Hikmet devrin yöneticileri için vatan haini idiler. Sonrasında ise “Vatan Şairi” olarak yaşadılar ve yaşayacaklar. Tıpkı diğerlerinde olduğu ve olacağı gibi. Yazarlarımıza, yayıncılarımıza, gazetecilerimize dokunmaktan vazgeçin artık!..

    TUTUKLANMIŞ YAZAR VE ÇEVİRMENLER

     

    ABDÜLKADİR BİLLURCU

    AHMET ANGIN

    AHMED ARİF

    AHMET ŞIK

    AHMET NESİN

    A. DURSUN YILDIZ

    A. KADİR(ABDÜLKADİR MERİÇBOYU)

    ALİ EROL

    ALİ SİRMEN

    ALİ ÜNAL

    ALİ TAYGUN

    ALPAY KABACALI

    ARAM PEHLİVANYAN

    ARİF DAMAR

    ASIM BEZİRCİ

    ARSLAN KAYNARDAĞ

    ASLI ERDOĞAN

    ATAOL BEHRAMOĞLU

    ATİLLA TOKATLI

    ATTİLÂ İLHAN

    AYHAN KAVAK

    AYŞE BERKTAY

    AYŞEGÜL DEVECİOĞLU

    AZİZ NESİN

    AZİZ TUNÇ

    AZRA ERHAT

    BAYRAM BOZYEL

    BEHİCE BORAN

    BURHAN SÖNMEZ

    BÜŞRA ERSANLI

    CAN YÜCEL

    CENAP KARAKAYA

    CEVAT ŞAKİR

    KABAAĞAÇLI (HALİKARNAS BALIKÇISI)

    CİHAN DENİZ ZARAKOLU

    DAVUT AKGÜL

    DEMİR ÖZLÜ

    DOĞAN AVCIOĞLU

    EDİP YALÇINKAYA

    EMİRHAN OĞUZ

    ENVER GÖKÇE

    ERDAL ATABEK

    ERDAL ÖZ

    ERDOĞAN AYDIN

    ERDOĞAN BERKTAY

    ERHAN BENER

    ERGÜN POYRAZ

    EROL MANİSALI

    ERTUĞRUL MAVİOGLU

    FAKİR BAYKURT

    FAİK BULUT

    FERİDUN YAZAR

    FETHİ NACİ

    FEQÎ HÛSÊN

    SAĞNIÇ GÖKÇE FIRAT

    GÜN ZİLELİ

    GÜNAY ASLAN

    HATİP DİCLE

    HULUSİ DOSDOĞRU

    HAGOP SİVASLIYAN

    HASAN İZZETTİN DİNAMO

    İHSAN AKAY

    İLHAN SELÇUK

    İRFAN BABAOĞLU

    İSMAİL BEŞİKÇİ

    KEMAL BEKİR

    KEMAL BURKAY

    KEMAL TAHİR

    KERİM KORCAN

    MEHDİ ZANA

    MEHMET EMİN BOZARSLAN

    MEHMET GÜLER

    MEHMED KEMAL

    MEHMED UZUN

    MESUT KAVAK

    MURAT BELGE

    MUSA ANTER

    MUSTAFA YILDIRIM

    MÜMTAZ SOYSAL

    MURAT TÜRK NAİL

    V. ÇAKIRHAN

    NECMİYE ALPAY

    NECİP FAZIL KISAKÜREK

    NEVZAT ÇELİK

    NEYZEN TEVFİK

    NİHAL ATSIZ

    NİHAT BEHRAM

    NEZİHE MERİÇ

    OKTAY AKBAL

    ORHAN KEMAL

    OSMAN TAŞ

    OYA BAYDAR

    ÖMER AĞIN

    ÖZGÜR AMED

    ÖZKAN MERT

    RAGIP ZARAKOLU

    RASİH NURİ İLERİ

    REFİK HALİD KARAY

    REMZİ İNANÇ

    RIFAT ILGAZ

    RUŞEN ASLAN

    SABAHATTİN ALİ

    SABAHATTİN EYUBOĞLU

    SABİHA SERTEL

    SADIK ASLAN

    SADUN AREN

    SALİM ŞENGİL

    SAMET AĞAOĞLU

    SAMİ ÖZBİL

    SEVAN NİŞANYAN

    SEVGİ SOYSAL

    SEÇKİN CILIZOĞLU

    ŞAHİN ALPAY

    ŞEVKET SÜREYYA AYDEMİR

    ŞÜKRAN KURDAKUL

    TACETTİN KARAGÖZ

    TARIK ZİYA EKİNCİ

    TEKTAŞ AĞAOĞLU

    TURHAN DİLLİGİL

    VAHAP ERDOĞDU

    VARTAN İHMALYAN

    VASIF ÖNGÖREN

    VEDAT GÜNYOL

    VEDAT NEDİM TÖR

    VEDAT TÜRKALİ

    VELİ OZAN

    VELİ YILMAZ

    VÜS’AT O. BENER

    YALÇIN HAFTÇI

    YALÇIN KÜÇÜK

    YAŞAR KEMAL

    YILMAZ ÇAMLIBEL

    YILMAZ GÜNEY

    YILMAZ ODABAŞI

    ZAVEN BİBERYAN

    ZEKİ BAYHAN

    ZİYA GÖKALP

     

    TUTUKLANMIŞ YAYINCILAR

    ABDULLAH NEFES

    AYŞE NUR ZARAKOLU

    ENVER AYTEKİN

    FARUK MUHSİNOĞLU

    FİKRET ONBAŞ

    GÜNDOĞAN GÖRSEV

    HİKMET KOÇAK

    HOVHANNES KILIÇYAN

    İLHAN ERDOST

    MEHMET ALİ ERMİŞ

    MUZAFFER ERDOST

    MEHMET BAYRAK

    NABİ BARET

    OĞUZ AKKAN

    RECEP MARAŞLI

    SAFFET RÜŞTÜ

    TEKİN SELİM OKÇUOĞLU

    SEMRA ÇARALAN

    SÜLEYMAN EGE

    SIRRI ÖZTÜRK

    ZEYNEL ABİDİN KIZILYAPRAK

    ÜNSAL ÖZTÜRK

     

    TUTUKLANMIŞ GAZETECİLER

    ABDULLAH KILIÇ

    ABDULLAH ÖZYURT

    ABDULLAH TURAN

    ABDURRAHMAN DİLİPAK

    ABİDİN NESİMİ

    AHMET CEVAT

    AHMET EMİN YALMAN

    AHMET HAMDİ DİLER

    AHMET MİTHAT EFENDİ

    AHMET ŞÜKRÜ ESMER

    AHMET TURAN

    ALKAN ALİ AKKUŞ

    ALİ BULAÇ

    ALİ İHSAN ÖZGÜR

    ALİ KONAR

    ARAFAT DAYAN

    AYDIN ENGİN

    AYDIN ŞENESEN

    AYTEKİN GEZİCİ

    AZİZ ZİYA

    BAHA BEY

    BARIŞ PEHLİVAN

    BARIŞ TERKOĞLU

    BAYRAM KAYA

    BEDİİ FAİK

    BEYHAN CENKCİ

    BÜNYAMİN KÖSELİ

    CAN DÜNDAR

    CEBRAİL PARILTI

    CEMAL AZMİ KALYONCU

    CEMAL YILDIRIM

    CEMALETTİN ÜNLÜ

    CEMİL SAİT BARLAS

    CİHAN ACAR

    CUMA ULUS

    CÜNEYT ARCAYÜREK

    ÇETİN ALTAN

    DOĞAN KOLOĞLU

    DOĞAN YURDAKUL

    DOĞU PERİNÇEK

    EBÜZZİYA TEVFİK

    EMİL GALİP SANDALCI

    EMİN ARSLAN

    EMİN DEMİR

    EMRE SONLAN

    ERDAL SÜSEM

    EROL ZAVAR

    ERDEM GÜL

    ERGİN DOĞRU

    EROL ÖNDEROĞLU

    EŞREF EDİP

    FEHMİ YAZICI

    FERHAT ÇİFTÇİ

    FEVZİ LÜTFÜ KARAOSMANOĞLU

    FEYYAZ IRMAK

    GURBET ÇAKAR

    HALİL İBRAHİM MERT

    HABİB GÜLER

    HAMİT DİLBAHAR

    HANIM BÜŞRA ERDAL

    HAŞİM SÖYLEMEZ

    HATİCE DUMAN

    HAYRİ MUHİDDİN BEY

    HİDAYET KARACA

    HÜLYA KARAKAYA

    HÜSEYİN AYDIN

    HÜSEYİN CAHİT YALÇIN

    IŞIK YURTÇU

    İBRAHİM BALTA

    İLHAMİ SOYSAL

    İHSAN ADALI

    İSMAİL MÜŞTAK MAYAKON

    KAMURAN SUNBAT

    KAYHAN SAĞLAMER

    KURTUL ALTUĞ

    LALEZAR KARAİBRAHİMOĞLU

    LÜTFİ BEY

    MAZLUM DOLAN

    MEHMET ALİ AYBAR

    MEHMET ALTAN

    MEHMET ARSLAN

    MEHMET BARANSU

    MEHMET EMİN ARSLAN

    MELTEM OKTAY

    METİN TOKER

    METİN GÖKTEPE

    METE DURAL

    MİKAİL BARUT

    MİHRİ BELLİ

    MUHAMMED DOĞRU

    MUSTAFA BALBAY

    MUSTAFA EKMEKÇİ

    MUSTAFA ERKAN ACAR

    MUSTAFA NURİ BEY

    MUSTAFA ÜNAL

    MÜMTAZER TÜRKÖNE

    NADİR GÜNDÜZ

    NAİL ATAER

    NAİM TİRALİ

    NAMIK KEMAL

    NAZLI ILICAK

    NEDİM ŞENER

    NEDİM TÜRFENT

    NURİ DURNA

    NURİ YEŞİL

    NURİYE URAL (AKMAN)

    OKTAY VEREL

    ORAL ÇALIŞLAR

    OSMAN SAFFET AROLAT

    ÖMER İZZETTİN

    ÖZGÜR AMED

    SABİHA SERTEL

    SADRİ EDHEM ERTEM

    SAMİ TUNCA

    SAMİM AKAY

    SEFA KAPLAN

    SELAMİ AKPINAR

    SUPHİ NURİ İLERİ

    ŞADİ ALKILIÇ

    ŞAHİN ALPAY

    SERKAN AYDEMİR

    SEYİT KILIÇ

    SEYİTHAN AKYÜZ

    SONER YALÇIN

    ŞAHABETTİN DEMİR

    ŞERİFE ORUÇ

    ŞERMİN SOYDAN

    ŞİAR YALÇIN

    TAMER KAYAŞ

    TUNCAY ÖZKAN

    TURHAN DİLLİGİL

    UFUK ŞANLI

    VELİD EBÜZZİYA

    YAKUP ÇETİN

    YAŞAR UÇAR

    YILMAZ KAHRAMAN

    YUSUF ZİYA ADEMHAN

    ZEHRA DOĞAN

    ZEKERİYA SERTEL

    ZEKİ KILIÇ

    ZEYNEL ABİDİN BULUT

    ZİYA ATAMAN

     

    TUTUKLANMIŞ KARİKATÜRCÜLER
     

    AHMET ERKANLI

    ASAF KOÇAK

    DOĞAN GÜZEL

    ERTAN AYDIN

    HALİM BÜYÜKBULUT

    MEHMET SÖNMEZ

    MİM UYKUSUZ

    RATİP TAHİR BURAK

    TEODOR KASAP

     

    ÖLDÜRÜLEN YAZAR, YAYINCI VE GAZETECİLER
     

    ABDİ İPEKÇİ

    ABDULLAH DOĞAN

    AHMET SAMİM

    AHMET TANER KIŞLALI

    ALİ İHSAN ÖZGÜR

    ALİ KEMAL

    AHMET SAMİM

    ALİ ŞÜKRÜ BEY

    ANDON ŞAHEN

    ARDEŞES FERAHYAN

    ARİSDAKES KASPARYAN

    ARMEN DORYAN

    ASAF KOÇAK

    ASIM BEZİRCİ

    AYSEL MALKAÇ

    AYŞE SAĞLAM

    BAHRİ IŞIK

    BAHRİYE ÜÇOK

    BEHÇET AYSAN

    BÜLENT ÜLKÜ

    CAVİT ORHAN TÜTENGİL

    CENGİZ ALTUN

    CENGİZ POLATKAN

    CEVDET KILIÇLAR

    CİHAN HAYIRSEVENER

    ÇETİN ABABAY

    ÇETİN EMEÇ

    DİKRAN ÇÖĞÜRYAN

    DİKRAN ODYAN (ASO)

    DİRAN KELEGYAN

    E. AGNUNİ (KHAÇADUR MALUMYAN)

    ENGİN ÇEBER

    ERCAN GÜREL

    ERDAL AYRANCI

    EROL AKGÜN

    ERSİN YILDIZ

    ETHEM NEJAD

    FERHAT TEPE

    GÜNDÜZ ETİL

    GANİ BOZARSLAN

    GAGİK OZANYAN

    GARABED PAŞAYAN KHAN

    HAÇİK İDARECİYAN

    HAFIZ AKDEMİR

    HAGOP TERZİYAN (HAGTER)

    HASAN FEHMİ

    HASAN TAHSİN

    HATİP KAPÇAK

    HALİT GÜNGEN

    HAMPARTSUM HAMPARTSUMYAN

    HARUTYUN ŞAHRİGYAN

    HASRET GÜLTEKİN

    HAYRABET HONCA

    HRANT DİNK

    HİKMET ŞEVKET

    HOVHANNES KAZANCIYAN

    HÜSEYİN DENİZ

    HÜSEYİN HİLMİ (İŞTİRAKÇİ HİLMİ)

    HÜSEYİN KAMİ

    HÜSEYİN ŞEN

    İLHAN DARENDELİOĞLU

    İLHAN ERDOST

    İHSAN UYGUR

    İSDEPAN S. KÜRKÇÜYAN

    İSMAİL AĞAY

    İSMAİL CİHAN HAYIRSEVENER

    İSMAİL GERÇEKSÖZ

    İZZET KEZER

    JİRAYR (PARTOG ZORYAN)

    KAMİL BAŞARAN

    KAMİL KOŞAPINAR

    KARAKİN GOZİGYAN (YESALEM)

    KEĞAM PARSEĞYAN

    KEMAL KILIÇ

    KEVORK FERİD

    K. KHAJAG (KAREKİN ÇAKALYAN)

    KRİKOR TOROSYAN

    KRİKOR ZOHRAB

    KUTLU ADALI

    MARDİROS H. KUNDAKÇIYAN

    MECİT AKGÜN

    MEHMET ATAY

    MEHMET İHSAN KARAKUŞ

    MEHMET SAİT ERTEM

    MEHMET TOPALOĞLU

    MELKON GÜRCÜYAN

    METİN ALATAŞ

    METİN ALTIOK

    METİN GÖKTEPE

    MEVLÜT IŞIT

    MİHRAN TABAKYAN

    MUAMMER AKSOY

    MEHMET ALİ YALÇIN

    MUSA ANTER

    MUSTAFA SUPHİ

    MUZAFFER AKKUŞ

    MUZAFFER FEVZİOĞLU

    NAMIK TARANCI

    NAZIM BABAOĞLU

    NERSES PAPAZYAN

    NERSES ZAKARYAN

    NUH KÖKLÜ

    ONAT KUTLAR

    ONNİG JİRAYR

    ORHAN KARAAĞAR

    ÖNDER BABAT

    PARSEĞ ŞAHBAZ

    RECAİ ÜNAL

    REŞAT AYDIN

    RIZA GÜNEŞER

    ROHAT AKTAŞ

    RUHİ CAN

    RUPEN SEVAG (ÇİLİNGİRYAN)

    RUPEN ZARTARYAN

    SABAHATTİN ALİ

    SAMİ BAŞARAN

    SARKİS MİNASYAN

    SARKİS SUİN (SÜNGÜCÜYAN)

    SELAHATTİN TURGAY DALOĞLU

    SERACETTİN MÜFTÜOĞLU

    SEYFETTİN TEPE

    SİAMANTO (ADOM YARCANYAN)

    SİLAHÇI TAHSİN

    SİMPAD PÜRAD

    SÜLEYMAN YETER

    ŞAVARŞ KRİSYAN

    TANİEL VARUJAN

    TILGADİNTZİ (HOVHANNES HANITYUNYAN)

    TURAN DURSUN

    UĞUR KAYNAR

    UĞUR MUMCU

    ÜMİT KAFTANCIOĞLU

    ÜNAL MESULOĞLU

    VIRAMYAN (ONNİG TERTSAGYAN)

    YAHYA ORHAN

    YAŞAR AKTAY

    YAŞAR PARLAK

    YEMLİHA KAYA

    YERVANT SIRMAKEŞHANLIYAN (YERUKHAN)

    ZEKİ BEY

    ZEKİ ERGİNBAY